рд╣िंрджी рдж рдЯ्рд░ेंрдбिंрдЧ рдкीрдкрд▓ рдХे рд▓िрдП рдЖрдЪाрд░ рд╕ंрд╣िрддा
рд╣िंрджी рджी рдЯ्рд░ेंрдбिंрдЧ рдкीрдкрд▓ (hindi.thetrendingpeople.com) рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдХे рдЙрдЪ्рдЪрддрдо рдоाрдирдХों рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдПрд╡ं рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╕рдоाрдЪाрд░ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз рд╣ै। рд╣рдоाрд░ी рдЖрдЪाрд░ рд╕ंрд╣िрддा рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 19(1)(a) рдХे рддрд╣рдд рджी рдЧрдИ рдЕрднिрд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдХे рдиैрддिрдХ рдоाрдирдХों, рд╕рдЯीрдХрддा, рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдФрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдоें рд╣рдоाрд░ी рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै।
1. рднाрд░рддीрдп рдХाрдиूрдиों рдХा рдЕрдиुрдкाрд▓рди
рд╣рдоाрд░ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди, рдоीрдбिрдпा рд╕े рдЬुрдб़े рд╕рднी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рдХाрдиूрдиों, рдЗंрдбिрдпрди рдкीрдирд▓ рдХोрдб (IPC), рдХ्рд░िрдоिрдирд▓ рдк्рд░ोрд╕ीрдЬрд░ рдХोрдб (CrPC) рдФрд░ рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2000 (IT Act) рдХे рддрд╣рдд рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рднी рдиिрдпрдоों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рддी рд╣ै।
2. рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдФрд░ рд╕рдд्рдпрддा
- рд╣рдо рд╕рдд्рдп, рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдФрд░ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд░рдЦрддे рд╣ैं।
- рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣рд░ рдЦрдмрд░ рдХा рдкूрд░्рд╡-рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╕рдд्рдпाрдкрди (Fact-checking) рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
- рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЭूрдаी, рдн्рд░ाрдордХ рдпा рд╕рдирд╕рдиीрдЦेрдЬ рдЦрдмрд░ों рд╕े рдмрдЪा рдЬाрддा рд╣ै।
- рдоाрдирд╣ाрдиि, рдЕрдлрд╡ाрд╣ें рдФрд░ рдЖрдзाрд░рд╣ीрди рдЖрд░ोрдкों рд╕े рдкрд░рд╣ेрдЬ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
3. рдЬрд╡ाрдм рджेрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░
- рдпрджि рдХिрд╕ी рдЦрдмрд░ рдоें рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдпा рд╕ंрд╕्рдеा рдкрд░ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдЙрдирдХा рдкрдХ्рд╖ рд░рдЦрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрдЧा।
- рдпрджि рд╕ंрдмंрдзिрдд рдкрдХ्рд╖ рдмाрдж рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рдпा рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рджेрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рд╕рдоाрдЪाрд░ рдоें рдЕрдкрдбेрдЯ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
- рдХिрд╕ी рднी рдмрджрд▓ाрд╡ рдХे рд╕ाрде рддिрдеि рдФрд░ рд╕рдордп рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
4. рд╕рдоाрдЪाрд░ рд╣рдЯाрдиा рдпा рд╕ंрдкाрджिрдд рдХрд░рдиा
- рдпрджि рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╕рдоाрдЪाрд░ рдоें рддрде्рдпाрдд्рдордХ рдд्рд░ुрдЯि рдкाрдИ рдЬाрддी рд╣ै, рддो рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕ाрдХ्рд╖्рдпों рдФрд░ рдк्рд░рдоाрдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЙрд╕े рд╕ंрдкाрджिрдд рдпा рд╣рдЯाрдпा рдЬाрдПрдЧा।
- рдпрджि рдХोрдИ рд╕рдоाрдЪाрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЧрд▓рдд рд╕ाрдмिрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े рд╣рдЯाрдиे рдХी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рдЬाрдПрдЧी।
5. рдмौрдж्рдзिрдХ рд╕ंрдкрджा рдЕрдзिрдХाрд░ों (Intellectual Property Rights) рдХा рд╕рдо्рдоाрди
- рд╣िंрджी рджी рдЯ्рд░ेंрдбिंрдЧ рдкीрдкрд▓ рдХॉрдкीрд░ाрдЗрдЯ рдиिрдпрдоों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рддा рд╣ै।
- рдХिрд╕ी рднी рдЯेрдХ्рд╕्рдЯ, рдЫрд╡ि, рдЧ्рд░ाрдлिрдХ्рд╕, рд╡ीрдбिрдпो рдЖрджि рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдкूрд░्рд╡ рдЕрдиुрдорддि рдХे рдмिрдиा рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
- рдпрджि рдХिрд╕ी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХे рд▓िрдП рд╢ुрд▓्рдХ рдпा рд░ॉрдпрд▓्рдЯी рджेрдп рд╣ै, рддो рдЙрд╕рдХा рднुрдЧрддाрди рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
6. рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдоाрдорд▓ों рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ
- рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдоाрдорд▓ों, рджंрдЧे, рдпौрди рдЙрдд्рдкीрдб़рди, рдмाрд▓ рд╢ोрд╖рдг, рдЖрдд्рдорд╣рдд्рдпा, рд╡िрд╡ाрд╣ рд╕ंрдмंрдзी рд╡िрд╡ाрдж, рдЧोрдж рд▓ेрдиे, рддрд▓ाрдХ, рд╕ांрдк्рд░рджाрдпिрдХ рд╣िंрд╕ा рдЖрджि рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдХрд░рддे рд╕рдордп рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ाрд╡рдзाрдиी рдмрд░рддी рдЬाрдПрдЧी।
- рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рд░िрдкोрд░्рдЯिंрдЧ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╣ो рдФрд░ рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдоाрдгिрдХ рддрде्рдпों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ो।
- рдХिрд╕ी рдЖрд░ोрдкी рдХो рддрдм рддрдХ рджोрд╖ी рдирд╣ीं рдард╣рд░ाрдпा рдЬाрдПрдЧा рдЬрдм рддрдХ рдХि рдЕрджाрд▓рдд рдХा рдиिрд░्рдгрдп рди рдЖ рдЬाрдП।
7. рдиिрдЬрддा рдФрд░ рд╕рдо्рдоाрди
- рдкीрдб़िрддों, рдЧрд╡ाрд╣ों рдФрд░ рдиाрдмाрд▓िрдЧों рдХी рдкрд╣рдЪाрди рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдирд╣ीं рдХी рдЬाрдПрдЧी।
- рдкीрдб़िрддों рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ें, рдЙрдирдХे рдЖрд╡ाрд╕ рдпा рдХाрд░्рдпрд╕्рдерд▓ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ाрдЭा рдХрд░рдиे рд╕े рдмрдЪा рдЬाрдПрдЧा।
- рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рди рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХी рдиिрдЬрддा рдХा рдкूрд░ा рд╕рдо्рдоाрди рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
8. рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рддंрдд्рд░
- рд╣िंрджी рджी рдЯ्рд░ेंрдбिंрдЧ рдкीрдкрд▓ рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2000 рдХे рддрд╣рдд рд╕рднी рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХा рдЕрдиुрдкाрд▓рди рдХрд░рддा рд╣ै।
- рдПрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬिрд╕рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрдЧी।
- рдк्рд░ाрдк्рдд рд╢िрдХाрдпрддों рдХा рдиिрдкрдЯाрд░ा 36 рдШंрдЯे рдХे рднीрддрд░ рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдФрд░ рдПрдХ рдоाрд╣ рдХे рднीрддрд░ рд╕рдоाрдзाрди рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
9. рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा
- рд╣рдоाрд░ी рдЯीрдо рдХो рдоीрдбिрдпा рдХाрдиूрди, рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдиैрддिрдХрддा, рдиिрдЬрддा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░, рд╕ाрдЗрдмрд░ рдХाрдиूрди, рд╕ांрдк्рд░рджाрдпिрдХ рд╕ौрд╣ाрд░्рдж рдФрд░ рд▓ैंрдЧिрдХ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓рддा рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
- рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдХि рд╕рднी рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдФрд░ рд╕ंрдкाрджрдХीрдп рд╕्рдЯाрдл рдЕрдж्рдпрддрди рдХाрдиूрдиों рдФрд░ рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдХे рдиैрддिрдХ рдоाрдирдХों рд╕े рдкрд░िрдЪिрдд рд░рд╣ें।
10. рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рд╣िंрджी рджी рдЯ्рд░ेंрдбिंрдЧ рдкीрдкрд▓ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖, рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдХे рд╕िрдж्рдзांрддों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз рд╣ै। рдпрд╣ рдЖрдЪाрд░ рд╕ंрд╣िрддा рд╣рдоाрд░े рд╕ंрдкाрджрдХीрдп рдоाрдирдХों рдФрд░ рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдХी рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдпрддा рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдПрдЧी। рд╣рдо рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдоीрдбिрдпा рдХी рд╢рдХ्рддि рдоें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд░рдЦрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдХो рдкूрд░ी рдиिрд╖्рдаा рд╕े рдиिрднाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрдмрдж्рдз рд╣ैं।